La donna
Admin
Puanlar
43
Solutions
0
Konfüçyüsçülük siyaset felsefesinde Asya kıtasında en baskın felsefi akımdır. Asya kıtasında çoğunlukla soylular arasında yayılarak politik iklimi şekillendirmiştir. Konfüçyüsçülüğün tanımları ve sınıflandırması Batı dünyasında tartışma konusu olabilmektedir. Bazen seküler bir devlet modeli, bazen insancıl bir siyaset felsefesi hareketi, bazen ahlaki kurallar bütünü ve bazen de ulusal bir din olarak tanımlanmıştır. Bu sınıflandırma karmaşası çok da şaşırtıcı değildir. Konfüçyüsçülük İbrahimi dinlere benzemediği gibi daha çok ahlakçılık üzerine kuruludur. Bilhassa devlet yönetimi üzerine odaklandığından siyaset felsefesi olarak konumlandırılabilir.
Doğu Asya’da Konfüçyüsçü düşünce oldukça güçlüdür. Devlet yönetimine, aile kurumuna, evlilik ve sosyal yapıya büyük etki etmiştir. Çin, Japonya, Kore ve diğer ülkelerde ilkeleri kabul edilmiştir. Asya’daki Çin egemenliğinin bu dominasyon üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Çin imparatorluğu ve Konfüçyüsçü sistem birbirine bağlı olarak değerlendirilmiştir.
Çinli düşünür Konfüçyüs gelenekleri, siyaset ideolojisi ve felsefi çıkarımlarını bir araya getirerek bir bütüncül sistem oluşturmuştur. Bu anlayış, Çin’in yerel inançları ve genel ahlakı kurallarına dayanır. Konfüçyüs, Çin’de büyük sorunların olduğu Bahar ve Sonbahar döneminin sonlarına doğru yaşamıştır. O yıllarda Çin genelinde ciddi siyasi krizler yaşanmaktaydı. Bu sorunlar Konfüçyüs’ü düzeni yeniden tesis etmeye itmiştir. Siyaset felsefesi buna dayanmaktadır. Sosyal düzen ya da uyum bu felsefe de belki de bu yüzden büyük önem taşır.
Konfüçyüsçülük atalara tapınma gibi yerel Çin uygulamalarını muhafaza etse de ölümden sonrasına odaklanmaz. İnsan yaşamını, aile bireylerinin ilişkilerini, sosyal hiyerarşiyi ve devlet kurumlarını geliştirmeye odaklanır. Uygun hiyerarşi ile üstün ve denge içinde bir kurabileceğini savunur. Bu yüzden batılılar tarafından din özelliği çokça tartışılmıştır.
Kişisel gelişim ve hayat boyu öğrenme en değer verilen kavramlardır. Kişinin toplum için kendini geliştirmesi gerektiği savunulur.
Temel öğretilerin merkezinde beş temel erdem vardır:
Analects (Lunyu)
Mengzi Kitabı (Mengzi)
Orta Doktrin (Zhongyong)
Büyük Öğrenme (Daxue)
Konfüçyüsçü idealler aile yapısına da kurallar koydu. Ya da her ülkede olan kuralları sistematikleştirdi. Yaşlılara saygıyı ve atalara tapınmayı destekledi.
Bu değerler, Çin sosyal yaşamında ve geleneklerinde sürdürülüyor. Modern çağda, Kültür Devrimi sırasında olduğu gibi bir reddetme dönemleri yaşandı. Ancak bugün, Konfüçyüsçü fikirler, özellikle sosyal ve ulusal kimliğin korunmasında ve ahlaki rehberliğin bir kaynağı olarak görülüyor.
Neo-Konfüçyüsçülük devletin resmî ideolojisi haline gelerek hukuk, aile ve günlük yaşamı etkiledi. Kore toplumu katı sosyal hiyerarşiler ve ritüeller benimsedi. Evlat sevgisi kavramı aile ilişkilerinin temeli oldu. Eğitim kurumları, geleceğin bilginlerini ve yetkililerini yetiştirmek için Konfüçyüs klasiklerini kullandılar.
Günümüzde, hızla modernleşmesine Güney Kore rağmen Konfüçyüsçü düşüncenin izlerini taşımaktadır. Kore görgü kurallarında, aile ilişkilerinde ve yaşlılara karşı tutumlarında bu durum gözlemlenebilir.
Konfüçyüsçülük, Çin egemenliği dönemlerinde Vietnam'a geldi. Böylece Vietnam yönetim ve toplumunun ayrılmaz bir parçası oldu. Vietnam devletinin şekillenmesinde ciddi rol oynadığını bile söylenebilir. Konfüçyüsçü değerler sosyal gelenekleri, aile ilişkilerini ve yazılı edebiyatı şekillendirdi. Ayrıca Sivil hizmet sınav sistemi Çin'deki gibiydi. Vietnam kendi ulusal kimliğine geri dönerken bile, Konfüçyüsçü ahlak, topluluk ilişkilerinde ve hükümet kurumlarında rehberlik etmeye devam etti.
Konfüçyüsçülük, Tayvan, Hong Kong, Singapur ve Güneydoğu Asya'daki denizaşırı Çin göçmen topluluklarını da önemli ölçüde etkilemiştir. Liderler, sosyal uyumu ve ekonomik kalkınmayı teşvik etmek için Konfüçyüsçü felsefeye dayalı "Asya değerlerini" yaygınlaştırmaya çalışmıştır.
Sonuç olarak Konfüçyüsçülük, eski bir felsefeden daha fazlasıdır. Asya genelinde milyonlarca insanın hayatını, değerlerini ve kurumlarını şekillendirmiştir. Erdemli yaşam, üstün ahlak, aile ve toplumsal uyum kuralları çoğu doğu Asya ülkesinde hala önemini korumaktadır. Doğu Asya bölgesinin kültürleri üzerinde silinmez bir iz bırakmıştır ve modern dünyayı da etkilemeye devam etmektedir. Ahlak görüşü olarak Konfüçyüs'ün mirası devam ediyor. Ünlü felsefecilerin dünyada uygarlığını şekillendirmedeki gücünü göstermektedir.
Doğu Asya’da Konfüçyüsçü düşünce oldukça güçlüdür. Devlet yönetimine, aile kurumuna, evlilik ve sosyal yapıya büyük etki etmiştir. Çin, Japonya, Kore ve diğer ülkelerde ilkeleri kabul edilmiştir. Asya’daki Çin egemenliğinin bu dominasyon üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Çin imparatorluğu ve Konfüçyüsçü sistem birbirine bağlı olarak değerlendirilmiştir.
Çinli düşünür Konfüçyüs gelenekleri, siyaset ideolojisi ve felsefi çıkarımlarını bir araya getirerek bir bütüncül sistem oluşturmuştur. Bu anlayış, Çin’in yerel inançları ve genel ahlakı kurallarına dayanır. Konfüçyüs, Çin’de büyük sorunların olduğu Bahar ve Sonbahar döneminin sonlarına doğru yaşamıştır. O yıllarda Çin genelinde ciddi siyasi krizler yaşanmaktaydı. Bu sorunlar Konfüçyüs’ü düzeni yeniden tesis etmeye itmiştir. Siyaset felsefesi buna dayanmaktadır. Sosyal düzen ya da uyum bu felsefe de belki de bu yüzden büyük önem taşır.
Konfüçyüsçülük atalara tapınma gibi yerel Çin uygulamalarını muhafaza etse de ölümden sonrasına odaklanmaz. İnsan yaşamını, aile bireylerinin ilişkilerini, sosyal hiyerarşiyi ve devlet kurumlarını geliştirmeye odaklanır. Uygun hiyerarşi ile üstün ve denge içinde bir kurabileceğini savunur. Bu yüzden batılılar tarafından din özelliği çokça tartışılmıştır.
Kişisel gelişim ve hayat boyu öğrenme en değer verilen kavramlardır. Kişinin toplum için kendini geliştirmesi gerektiği savunulur.
5 Üstün Erdem ve 5 Temel İlişki
Konfüçyüs ahlaki üstünlüğe dayanır. Erdemler etrafında şekillenir. Ahlaklı yaşamın nasıl sürdürüleceği üzerine konseptler geliştirmiştir. Ayrıca hiyerarşik bir modeli savunur. Bu model doğuştan gelmeye dayanmaz bunun yerine bilgeliğe dayanır. Ancak çoğu zaman doğuştan statüye göre uygulanmıştır.Temel öğretilerin merkezinde beş temel erdem vardır:
- İyilik veya Yardımseverlik
- Doğruluk
- Ritüellik
- Bilgelik
- Sadakat
- Yönetici ve halk; otoriteye ve krala sadakat en temel kuraldır.
- Ebeveyn ve çocuk: Çocuklardan yaşlılara saygı göstermesi istenir. Öte yandan çocuk sevgisi kavramı da aile yaşamında merkezi yer tutar.
- Erkek ve eşleri; Ataerkil bir düzen benimsenmiştir. Ayrıca cariyelik ile ilgili kurallarda vardır.
- Ağabey ve küçük kardeş; Küçük kardeşin büyük kardeşe saygı göstermesi beklenir.
- Arkadaşlar ya da eşitler : Eşitler arasında ilişkiler üzerine de kurallar vardır.
Konfüçyüsçülük’ün Kutsal Kitabı Nedir?
Konfüçyüsçülük manevi bir otoriteye dayanmadığından kutsal kitabı bulunmaz. Ancak çok fazla itibar edilen bazı filozofların kitapları vardır. Bu kitaplar Konfüçyüsün temel öğretilerini toplamış ve yorumlamıştır:Analects (Lunyu)
Mengzi Kitabı (Mengzi)
Orta Doktrin (Zhongyong)
Büyük Öğrenme (Daxue)
Doğu Asya Üzerindeki Etkileri
Konfüçyüsçülük, Çin’in devlet dini olarak görülse de Doğu Asya ülkelerinin tamamına yakınını etkilemiştir. Bu felsefenin uygulanmasının boyutu evlilik ve aile ilişkilerinden devlet yönetimine kadar uzanır.Çin’in Devlet Dini
Konfüçyüsçü idealler, Çin'de imparatorluk bürokrasisini 2 bin yıl boyunca şekillendirdi. Devlet memurlarının Konfüçyüsçü edebiyattaki ustalıklarına göre seçildiler. Bu liyakati kurumsallaştırdı ve bilgeliği başarıya giden tek yol olarak belirledi. Ancak sistemin uygulanması oldukça zordu ve sıradan insanların yükselmesi pek mümkün olmadı. Bu anlamda Konfüçyüsçülük liyakate önem verse de elit sınıflar arasında sınırlı kalmıştır.Konfüçyüsçü idealler aile yapısına da kurallar koydu. Ya da her ülkede olan kuralları sistematikleştirdi. Yaşlılara saygıyı ve atalara tapınmayı destekledi.
Bu değerler, Çin sosyal yaşamında ve geleneklerinde sürdürülüyor. Modern çağda, Kültür Devrimi sırasında olduğu gibi bir reddetme dönemleri yaşandı. Ancak bugün, Konfüçyüsçü fikirler, özellikle sosyal ve ulusal kimliğin korunmasında ve ahlaki rehberliğin bir kaynağı olarak görülüyor.
Kore’de Konfüçyüsçülük’ün Etkisi
Konfüçyüsçülük, Kore Yarımadası'nda da oldukça eskidir. Bu akım üç Krallık döneminin sonlarında yarımadaya ulaşmıştı. Joseon Hanedanlığı sırasında gelişerek devlet yönetiminin dayanağı haline geldi. Ünlü Koreli düşünürler Yi Hwang ve Yi I bu hareketin yarımadada yayılmasında önemli rol oynadılar.Neo-Konfüçyüsçülük devletin resmî ideolojisi haline gelerek hukuk, aile ve günlük yaşamı etkiledi. Kore toplumu katı sosyal hiyerarşiler ve ritüeller benimsedi. Evlat sevgisi kavramı aile ilişkilerinin temeli oldu. Eğitim kurumları, geleceğin bilginlerini ve yetkililerini yetiştirmek için Konfüçyüs klasiklerini kullandılar.
Günümüzde, hızla modernleşmesine Güney Kore rağmen Konfüçyüsçü düşüncenin izlerini taşımaktadır. Kore görgü kurallarında, aile ilişkilerinde ve yaşlılara karşı tutumlarında bu durum gözlemlenebilir.
Japonya’da Yükseliş ve Yayılma
Japonya'ya ilk bin yılın başlarında Kore aracılığıyla tanıtıldı. Daha sonra Tokugawa Şogunluğu (1603–1868) sırasında resmileştirildi. Budizm ve Şintoizm güçlü kalmaya devam etti. Fakat Konfüçyüs ilkeleri Samuray sınıfını etkiledi. Samurayların bushido (savaşçının yolu) yeminine, eğitim reformlarına ve siyasetine katkıda bulundu. Japonya, Konfüçyüs ilkelerinden kendi sosyal yapısına uygun olanları aldı. Özellikle efendiye bağlılık ve büyüklere saygı vurgusu benimsendi. Modern Japonya’da Konfüçyüsçülük komşularından daha az belirgindir. Yine de Konfüçyüsçü olarak nitelendirilecek uyumlu toplum, hiyerarşiye saygı ve yaşam boyu öğrenme gibi unsurlar Konfüçyüsçü felsefenin etkisini yansıtmaktadır.Konfüçyüsçülük, Çin egemenliği dönemlerinde Vietnam'a geldi. Böylece Vietnam yönetim ve toplumunun ayrılmaz bir parçası oldu. Vietnam devletinin şekillenmesinde ciddi rol oynadığını bile söylenebilir. Konfüçyüsçü değerler sosyal gelenekleri, aile ilişkilerini ve yazılı edebiyatı şekillendirdi. Ayrıca Sivil hizmet sınav sistemi Çin'deki gibiydi. Vietnam kendi ulusal kimliğine geri dönerken bile, Konfüçyüsçü ahlak, topluluk ilişkilerinde ve hükümet kurumlarında rehberlik etmeye devam etti.
Konfüçyüsçülük, Tayvan, Hong Kong, Singapur ve Güneydoğu Asya'daki denizaşırı Çin göçmen topluluklarını da önemli ölçüde etkilemiştir. Liderler, sosyal uyumu ve ekonomik kalkınmayı teşvik etmek için Konfüçyüsçü felsefeye dayalı "Asya değerlerini" yaygınlaştırmaya çalışmıştır.
Konfüçyüsçülük Nasıl Yayıldı?
Konfüçyüsçülük’ün Asya'ya yayılmasında birden fazla unsur etkili olmuştur. Başlıca sebep Çin İmparatorluğu’na duyulan hayranlıktır. Dinin yaygınlaşması biraz farklı oldu. Misyonerlik yoluyla değil, çoğunlukla kültürel alışveriş, göç ve yerel seçkinler tarafından benimsenme yoluyla oldu. Özellikle elit sınıflar bu değerleri ve felsefeyi değerli buldular. Ayrıca Çin imparatorluğu topraklarını genişlettikçe, yazılı dil, bürokratik sistemler ve hukuk kuralları komşu bölgelere yayıldı. Kore, Japonya ve Vietnam'daki liderler, sosyal düzeni korumak ve kendi otoritelerini güçlendirmek için Konfüçyüsçülük ilkelerinin yararlı olduğunu düşündüler. Zamanla, yerel halk arasında da insanlar bu inancı benimsemeye başladılar. Ve bu şekilde yerelleşme de oluştu.Bağdaştırıcılık
Asya din veya felsefelerinde güçlü dogmalar yoktur. Konfüçyüsçülük’le karşılaşan her toplum, bağdaştırıcılık ile onu yerel inançlarına ve geleneklerine uyarlamıştır. Örneğin Kore'de Neo-Konfüçyüsçülük, mevcut devlet sistemi ile birleştirildi. Japonya'da Konfüçyüsçü ahlak, samuray değerleriyle uyum sağladı. Vietnam'da ise yerel ve Budist inançlarla karıştı. Yerel inançlar devam ederken Konfüçyüsçü ahlak görüşü de uygulandı.Modern Etki ve Yeniden Canlanma
Konfüçyüsçülük bazen bastırılmış olsa dikkate değer ölçüde dirençli olduğunu kanıtladı. Bilhassa 20. Yüzyıldan itibaren modernleşme hareketlerinde ve devrimlerde ciddi saldırılara uğradı. Fakat günümüzde modern yaşamda da insanlar etik rehberliğe ihtiyaç duyuyorlar. Hem bu sebepten hem de Çin’in gelişimden dolayı hem ulusal hem küresel düzeyde ilgi yeniden artı.Sonuç olarak Konfüçyüsçülük, eski bir felsefeden daha fazlasıdır. Asya genelinde milyonlarca insanın hayatını, değerlerini ve kurumlarını şekillendirmiştir. Erdemli yaşam, üstün ahlak, aile ve toplumsal uyum kuralları çoğu doğu Asya ülkesinde hala önemini korumaktadır. Doğu Asya bölgesinin kültürleri üzerinde silinmez bir iz bırakmıştır ve modern dünyayı da etkilemeye devam etmektedir. Ahlak görüşü olarak Konfüçyüs'ün mirası devam ediyor. Ünlü felsefecilerin dünyada uygarlığını şekillendirmedeki gücünü göstermektedir.