- Tarih
- 4/7/21
- Mesaj
- 211
- Yaş
- 32
Taoizm, Çin'de ortaya çıkmıştır ve Taoizm Çin’in milli dinlerinden bir tanesidir. En eski felsefi ve dini öğretilerden biridir. Taoizm'in temel öğretileri evrenle ile uyum içinde yaşamayı vurgular. Bilhassa “Yol” veya “Yolculuk” olarak çevrilen Dao (Tao) kavramına odaklanır. Taoizm Çin kültürü, edebiyatı, sanatı, tıbbı, siyaseti ve maneviyatını şekillendirmiştir. Bu anlamda Çin kültürü, sanatı ve bilimi üzerindeki etkisi tartışılamaz.
Uzakdoğu dinleri daha çok felsefi ya da siyasi hareketler olarak başladığından statüleri tartışmalara sebep olur. Taoizm’inde daha çok felsefe hareketi olarak başladığı düşünülmektedir. Ancak başlangıcı nasıl olursa olsun yeni bir dine dönüşmüştür. Ve bugün de din statüsünde sayılır.
Taoizm'in kökleri iki bin beş yüz yıl kadar eskiye dayanır. Başlangıcı efsane ve mitlerle örtülü kaplandığından kesin bilgiler kaybolmuştur. Fakat Taoizm’in Doğu Zhou Hanedanlığı döneminde ortaya çıktığı kabul edilir. Konfüçyüsçülükle benzer şekilde Çin'de sosyal ve siyasi kargaşa yaşandığı Savaşan Devletler döneminde (MÖ 475-221) gelişmiştir. Bu tarz dönemlerde insanlar sorunları çözecek ve düzeni yeniden sağlayacak fikirlere yöneliyorlar.
Taoist düşüncenin temelini iki temel metin oluşturur:
Dao De Jing (Tao Te Ching): Bu temel öğreti geleneksel olarak MÖ 6. yüzyılda yaşadığına inanılan yarı efsanevi bir kurucu olan Lao Tzu’ya atfedilir. Dao De Jing’de Dao (Yol) ve De (Erdem) olmak üzere iki ana bölüm vardır.İlk bölüm, Dao'nun gizemli ve aşkın doğasını inceler. İkinci bölüm de ise Dao'ya uygun olarak nasıl yaşanabileceği anlatılır.
Zhuangzi (Chuang Tzu): MÖ 4. yüzyılda Usta Zhuang tarafından yazılmıştır. İç bölümler, dış bölümler ve diğer bölümler olmak üzere üç kısmı vardır. Zhuangzi tarafından yazılan iç bölümler edebi ve felsefi olarak şaheser kabul edilir. Spontanelik, dönüşüm ve görelilik ile ilgili kavramlara odaklanmıştır.
Taoist öğretinin merkezinde, şekilsiz ve her şeyi kapsayan bir ilke olan Dao kavramı yatmaktadır. Evrenin kaynağı, ritmi ve düzenidir Fakat tarif edilemez ve insan zekası tarafından tamamen kavranamaz. Dao tanımlanamaz ve konuşarak adlandırılamaz. Taoizm, Tao'nun tenkit edilip tartışılmak yerine deneyimlenip yaşanması gerektiğini öğretir. Her varlık Tao'nun ifadeleri olarak görülür. İnsanlar, hayvanlar, bitkiler ve kozmosun kendisi gözlemlenebilir. Tao ile uyumlu olmak mutlu ve doyumlu bir yaşam için gereklidir. Kişinin dünyadaki yerini anlaması ancak doğal akışa uygun davranmasıyla sağlanır.
• Wu Wei (Eylemsizlik): Taoist ahlakın merkezinde yer alır. Tamamen eylemsizlik anlamına gelmese de zorlama veya yapmacık olmayan eylemleri teşvik eder. Doğal düzenle uyumlu olarak zahmetsizce hareket etmeyi ifade eder. Kayaların etrafında akan su gibi, kişi hayatın akışına direnmek yerine uyum sağlamalıdır. Bazen de direnmeden boyun eğmelidir. Taoist bilge, olayların doğal bir şekilde gelişmesine izin verir. Böyle olduğunda rahat ve kendiliğinden hareket eder.
• Yalınlık: Taoizm sadeliği, minnettarlığı ve tevazuu değer verir. Bireylerin aşırı arzuları, hırsı ve materyalizmi bırakmasını ister. Ellerinde olanla iç huzuru bulmaya teşvik eder.
• Görelilik ve Paradoks: Zhuangzi adlı eserde insan kavramlarının göreliliğini anlatan çok sayıda hikâye vardır. Görelilik bu felsefenin önemli bir parçasıdır. İyi ya da kötü bakış açısına bağlıdır. Bu yüzden zihni daha geniş bakış açılarına alıştırmak gerekir.
• Doğallık: Taoizm, materyalizminde uzaklaşır doğayı kucaklar. Kozmosla dengeli bir yaşam sürmeyi savunur. Canlı ve cansız tüm varlıklar birbiriyle bağlantılıdır.
• Yin ve Yang: Zıt ama birbirini tamamlayan güçler olan her kültürde vardır. Ama Taoizm’de Yin ve Yang kavramı çok önemli yere sahiptir. Evrendeki ideal denge durumunu simgeler. İlaveten sağlık, esenlik ve uyum sağlamak için bu dinamikten yararlanılır.
Dini Taoist uygulamalar şunları içerir:
• Sağlık ve uzun ömür için fiziksel egzersizler ve nefes teknikleri (Qigong ve Tai Chi gibi).
• İnsanlık ve evre arasındaki uyumu korumak yapılan ayinler.
• Tapınaklardaki festivaller adaklar.
• Ömrü uzatmak veya ölümsüzlüğü elde etmek için simya, ritüel, iksir arayışı.
• Kişinin çevresini kozmik güçlerle uyumlu hale getirmek için kehanet ve jeomansi (Feng Shui).
Taoizm’in ölümden sonra yaşam anlayışı sıra dışıdır. Ölümü bir doğanın bir parçası ve dönüşüm olarak görür. Fakat Taocuların bir kısmı fiziksel ya da ruhani ölümsüzlük arayışına girmişlerdir. Genel inanış ise ölümden sonra ruhun Dao’ya geri döneceği ve onun bir parçası olacağı yönündedir. Bilge kişilerin bu akışı kabullenmesi gerektiği savunulur. Akış sürekli devam eder ve evrenin değişmez bir kuralıdır.
Taoist felsefe, yönetişim ve liderliğe yönelik tutumları da şekillendirmiştir. Tao De Jing'e göre ideal hükümdar, en az müdahaleyle yönetir. Bunun yerine halk arasında uyum ve öz-örgütlenmeyi sağlar.
Çin'in ötesinde, Taoizm nesiller boyu düşünürlere, yazarlara ve bilgelik arayışında olanlara ilham vermiştir. Denge, akış ve kabullenmeye verdiği önem, birçok modern felsefe, çevre hareketi ve bütünsel sağlık yaklaşımıyla örtüşmektedir. Taoizmin geliştirdiği uygulamalar bu gün dünyada yayılmıştır. Ve sağlık ve huzur için talep görmektedir. Feng shui, Qigong ve Tai Chi bunların en önemlileridir.
Modern Taoizm günümüzde hem bir din hem de bir yaşam felsefesi olarak dünyanın pek çok yerinde uygulanmaktadır. Hayatında anlam arayanlar için bilgelik, huzur ve uyum sağlayan bir kaynak olarak görülmektedir. Varoluşun gizemlerine dair içgörü arayan ruhçuları kendine çekmeye devam etmektedir. Pek çok New Age akımına da ilham vermiştir. Taoizm’in Batıda’ki izleri bu yeni hareketlerde bulunabilir.
Bir din olarak Taoizm Çin, Tayvan ve Batıdaki Çinli topluluklarında inanılmaktadır. Tapınaklar, manastırlar ve Taoist topluluklar Çinli nüfusu ile paralellik gösterir. Takipçi sayısının 100 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Batı'da, Taoist metinler manevi rehberlik için incelenmektedir. Ama çoğunlukla yaşam felsefesi olarak algılanmaktadır. Tai Chi ve Qigong gibi uygulamalar ise sağlık yararları nedeniyle benimsenmektedir. Taoizm öğretileri bu bağlamda modern yaşamın baskılarına karşı bir denge noktası sunar. Sadeliğe, farkındalığa ve doğal dünyaya saygıya geri dönmeyi teşvik eder.
Taoizm, bireyleri kozmosun ritmine uyum sağlamaya davet eden bir gelenektir. Dünyayı kucaklamaya ve yaşamın akışında huzur bulmaya savunan derin bir akımdır.
Uzakdoğu dinleri daha çok felsefi ya da siyasi hareketler olarak başladığından statüleri tartışmalara sebep olur. Taoizm’inde daha çok felsefe hareketi olarak başladığı düşünülmektedir. Ancak başlangıcı nasıl olursa olsun yeni bir dine dönüşmüştür. Ve bugün de din statüsünde sayılır.
Taoizm'in Kökenleri
Taoizm'in kökleri iki bin beş yüz yıl kadar eskiye dayanır. Başlangıcı efsane ve mitlerle örtülü kaplandığından kesin bilgiler kaybolmuştur. Fakat Taoizm’in Doğu Zhou Hanedanlığı döneminde ortaya çıktığı kabul edilir. Konfüçyüsçülükle benzer şekilde Çin'de sosyal ve siyasi kargaşa yaşandığı Savaşan Devletler döneminde (MÖ 475-221) gelişmiştir. Bu tarz dönemlerde insanlar sorunları çözecek ve düzeni yeniden sağlayacak fikirlere yöneliyorlar.
Taoist düşüncenin temelini iki temel metin oluşturur:
Dao De Jing (Tao Te Ching): Bu temel öğreti geleneksel olarak MÖ 6. yüzyılda yaşadığına inanılan yarı efsanevi bir kurucu olan Lao Tzu’ya atfedilir. Dao De Jing’de Dao (Yol) ve De (Erdem) olmak üzere iki ana bölüm vardır.İlk bölüm, Dao'nun gizemli ve aşkın doğasını inceler. İkinci bölüm de ise Dao'ya uygun olarak nasıl yaşanabileceği anlatılır.
Zhuangzi (Chuang Tzu): MÖ 4. yüzyılda Usta Zhuang tarafından yazılmıştır. İç bölümler, dış bölümler ve diğer bölümler olmak üzere üç kısmı vardır. Zhuangzi tarafından yazılan iç bölümler edebi ve felsefi olarak şaheser kabul edilir. Spontanelik, dönüşüm ve görelilik ile ilgili kavramlara odaklanmıştır.
Dao: Yolu Anlamak
Taoist öğretinin merkezinde, şekilsiz ve her şeyi kapsayan bir ilke olan Dao kavramı yatmaktadır. Evrenin kaynağı, ritmi ve düzenidir Fakat tarif edilemez ve insan zekası tarafından tamamen kavranamaz. Dao tanımlanamaz ve konuşarak adlandırılamaz. Taoizm, Tao'nun tenkit edilip tartışılmak yerine deneyimlenip yaşanması gerektiğini öğretir. Her varlık Tao'nun ifadeleri olarak görülür. İnsanlar, hayvanlar, bitkiler ve kozmosun kendisi gözlemlenebilir. Tao ile uyumlu olmak mutlu ve doyumlu bir yaşam için gereklidir. Kişinin dünyadaki yerini anlaması ancak doğal akışa uygun davranmasıyla sağlanır.
Taoculuk Felsefe ’de ne Anlama Gelir?
Taoculuk evrenle uyum içinde olmayı savunur. Doğada çabayla değil doğal akışla zahmetsizce mutluluk vardır. İnsanın zorlama ile yaptığı işler ve maddiyata düşkünlüğü alaycı karşılar.• Wu Wei (Eylemsizlik): Taoist ahlakın merkezinde yer alır. Tamamen eylemsizlik anlamına gelmese de zorlama veya yapmacık olmayan eylemleri teşvik eder. Doğal düzenle uyumlu olarak zahmetsizce hareket etmeyi ifade eder. Kayaların etrafında akan su gibi, kişi hayatın akışına direnmek yerine uyum sağlamalıdır. Bazen de direnmeden boyun eğmelidir. Taoist bilge, olayların doğal bir şekilde gelişmesine izin verir. Böyle olduğunda rahat ve kendiliğinden hareket eder.
• Yalınlık: Taoizm sadeliği, minnettarlığı ve tevazuu değer verir. Bireylerin aşırı arzuları, hırsı ve materyalizmi bırakmasını ister. Ellerinde olanla iç huzuru bulmaya teşvik eder.
• Görelilik ve Paradoks: Zhuangzi adlı eserde insan kavramlarının göreliliğini anlatan çok sayıda hikâye vardır. Görelilik bu felsefenin önemli bir parçasıdır. İyi ya da kötü bakış açısına bağlıdır. Bu yüzden zihni daha geniş bakış açılarına alıştırmak gerekir.
• Doğallık: Taoizm, materyalizminde uzaklaşır doğayı kucaklar. Kozmosla dengeli bir yaşam sürmeyi savunur. Canlı ve cansız tüm varlıklar birbiriyle bağlantılıdır.
• Yin ve Yang: Zıt ama birbirini tamamlayan güçler olan her kültürde vardır. Ama Taoizm’de Yin ve Yang kavramı çok önemli yere sahiptir. Evrendeki ideal denge durumunu simgeler. İlaveten sağlık, esenlik ve uyum sağlamak için bu dinamikten yararlanılır.
Bir Din Olarak Taoizm
Taoizm bir siyaset felsefesi olarak başlamıştır. Dönemin yaygın sorunlarına bir yanıt niteliğindeydi. Öte yandan Han Hanedanlığı (MÖ 206-MS 220) döneminden sonra yavaş yavaş dini özellikler göstermeye başlamıştır. Dini Taoizm zamanla ritüelleri, tapınakları ve rahiplerle sistemli bir hale geldi. Kutsal metinleri, meditasyon uygulamaları, simyayı ve ölümsüzlük arayışını içeren pratikler uygulandı. Kurucusu Laozi ise diğer göksel varlıklarla birlikte büyük bir panteonun parçası haline geldi.Dini Taoist uygulamalar şunları içerir:
• Sağlık ve uzun ömür için fiziksel egzersizler ve nefes teknikleri (Qigong ve Tai Chi gibi).
• İnsanlık ve evre arasındaki uyumu korumak yapılan ayinler.
• Tapınaklardaki festivaller adaklar.
• Ömrü uzatmak veya ölümsüzlüğü elde etmek için simya, ritüel, iksir arayışı.
• Kişinin çevresini kozmik güçlerle uyumlu hale getirmek için kehanet ve jeomansi (Feng Shui).
Taoizm’in ölümden sonra yaşam anlayışı sıra dışıdır. Ölümü bir doğanın bir parçası ve dönüşüm olarak görür. Fakat Taocuların bir kısmı fiziksel ya da ruhani ölümsüzlük arayışına girmişlerdir. Genel inanış ise ölümden sonra ruhun Dao’ya geri döneceği ve onun bir parçası olacağı yönündedir. Bilge kişilerin bu akışı kabullenmesi gerektiği savunulur. Akış sürekli devam eder ve evrenin değişmez bir kuralıdır.
Çin Kültürü ve Ötesi Üzerindeki Etkisi
Taoizm, Çin medeniyetinde ve daha geniş dünyada silinmez bir iz bırakmıştır. Taoist fikirler Çin şiirine, resmine, kaligrafisine, dövüş sanatlarına ve geleneksel tıbba yerleşmiştir. Taoistlerin doğaçlamaya, sadelik ve doğallığa verdiği değer, sanatsal tarzları ve yaratıcılığa yaklaşımları etkilemiştir.Taoist felsefe, yönetişim ve liderliğe yönelik tutumları da şekillendirmiştir. Tao De Jing'e göre ideal hükümdar, en az müdahaleyle yönetir. Bunun yerine halk arasında uyum ve öz-örgütlenmeyi sağlar.
Çin'in ötesinde, Taoizm nesiller boyu düşünürlere, yazarlara ve bilgelik arayışında olanlara ilham vermiştir. Denge, akış ve kabullenmeye verdiği önem, birçok modern felsefe, çevre hareketi ve bütünsel sağlık yaklaşımıyla örtüşmektedir. Taoizmin geliştirdiği uygulamalar bu gün dünyada yayılmıştır. Ve sağlık ve huzur için talep görmektedir. Feng shui, Qigong ve Tai Chi bunların en önemlileridir.
Modern Taoizm günümüzde hem bir din hem de bir yaşam felsefesi olarak dünyanın pek çok yerinde uygulanmaktadır. Hayatında anlam arayanlar için bilgelik, huzur ve uyum sağlayan bir kaynak olarak görülmektedir. Varoluşun gizemlerine dair içgörü arayan ruhçuları kendine çekmeye devam etmektedir. Pek çok New Age akımına da ilham vermiştir. Taoizm’in Batıda’ki izleri bu yeni hareketlerde bulunabilir.
Bir din olarak Taoizm Çin, Tayvan ve Batıdaki Çinli topluluklarında inanılmaktadır. Tapınaklar, manastırlar ve Taoist topluluklar Çinli nüfusu ile paralellik gösterir. Takipçi sayısının 100 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Batı'da, Taoist metinler manevi rehberlik için incelenmektedir. Ama çoğunlukla yaşam felsefesi olarak algılanmaktadır. Tai Chi ve Qigong gibi uygulamalar ise sağlık yararları nedeniyle benimsenmektedir. Taoizm öğretileri bu bağlamda modern yaşamın baskılarına karşı bir denge noktası sunar. Sadeliğe, farkındalığa ve doğal dünyaya saygıya geri dönmeyi teşvik eder.
Taoizm, bireyleri kozmosun ritmine uyum sağlamaya davet eden bir gelenektir. Dünyayı kucaklamaya ve yaşamın akışında huzur bulmaya savunan derin bir akımdır.